Synagoge Winsum

Stichting Behoud Synagoge Winsum

Familie Abraham de Vries

rebbe_abraham

Abraham de Vries (1848 -1933), was een afstammeling van Levie Laza

Zijn zoon Samuel trouwde in Usquert overleed in 1936; zijn vrouw Betje overleefde de oorlog. De jongste dochter Betje werd onderwijzeres. Zij trouwde in 1927 in Uithuizen met Israel Knorringa. Zij overleefde eveneens de oorlog. Rus de Vries, die in 1808 naar Winsum kwam. Abraham woonde met zijn gezin in de Westerstraat. Toen zijn vrouw in 1896 overleed,bleef hij met vijf kinderen achter. Zijn jongste dochter Betje, was toen nog geen jaar oud. Sinds 1881 was Abraham lid van het kerkbestuur en sinds 1922 als voorzitter. Men beschouwde hem met zijn indrukwekkende gestalte, in het zwart gekleed, als Rebbe van de Joodse Gemeente. Hij was van beroep kippen-en schapenslachter en tevens sjouchet, ritueel slachter, en voorzanger van de Gemeente. Op zijn grafsteen staan twee gezegende handen, een teken van priesterlijke waardigheid.

 

roosje_en_essie_de_vriesDe achterblijvers Essie (1882),Comprecht (1887) en Roosje (1889) bleven vrijgezel en woonden samen in de Westerstraat. Voor naai- en herstelwerk kon men bij de dames terecht. Die hadden een naaimachine van het merk Singer. Uit de inboedellijst van in beslag genomen goederen, waaronder een Hakro-stofzuiger en een oud Friese wandklok blijkt, dat zij welvarend waren. Koos was oorspronkelijk ook koopman in vee en vlees, later liet hij zich registreren als koopman in groente en fruit. In de Zomer zag men hem flaneren door het dorp met een strohoed op. Roosje werd in 1941 ziek en overleed in december.Zij werd als laatste op de Joodse Begraafplaats in Winsum begraven.

 

comprechtDe tijden werden voor joden steeds slechter. Toen Koos naar een werkkamp moest bracht hij de thora, de vijf heilige boeken van Mozes, naar Dominee Nolle in veiligheid. Ook gaf hij de Mezoeza weg, die jarenlang bij hen aan de deurpost had gezeten. Toen de werkkampen op 3 oktober werden ontruimd, werd Koos al binnen een week naar van Westerbork naar Auschwitz gezonden. Hij is daar een week geweest, voordat hij werd vermoord op 19 oktober 1942. Zijn zuster Essie ging op 20 november 1942 gelijk met Ellie Oudgenoeg en haar kinderen op transport. Zij overleed 23 november.

Synagoge Winsum © 2013 by NLvdW Frontier Theme